Jakie są rodzaje znieczulenia? Wyjaśniamy!

W celu prawidłowego przeprowadzenia operacji pacjentowi podawane jest znieczulenie. Ma ono na celu wyłączenie świadomości, zwiotczenie mięśni oraz zniesienie bólu i innych niekorzystnych dolegliwości, które mogą pojawić się podczas zabiegu. Leki nasenne i uspokajające mogą być dostarczane do organizmu na kilka sposobów. Jakie rodzaje narkozy są najczęściej wykorzystywane w anestezjologii? Czy igła do znieczulenia podpajęczynówkowego znajdzie zastosowanie przy innych rodzajach anestezji? Odpowiedzi na te i inne pytania zawarliśmy w poniższym tekście.

 

Spis treści

 

Jak dobierany jest rodzaj znieczulenia? Jak się do niego przygotować?

Jak już zaznaczyliśmy we wstępie, znieczulenie może być wykonywane kilkoma metodami. Nie każda z nich powoduje utratę świadomości. O wyborze konkretnego sposobu zwykle decyduje anestezjolog, który przygotowuje pacjenta do zabiegu, a także sprawuje nad nim opiekę po jego zakończeniu, do momentu ustąpienia działania leków. W celu dobrania odpowiednich środków lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad z chorym, podczas którego pyta m.in. o stan zdrowia, przebyte choroby, wcześniejsze reakcje na znieczulenia oraz przyjmowane leki i suplementy. Podczas operacji możliwe jest też zastosowanie różnych dodatkowych technik mających na celu np. obniżenie poziomu ciśnienia tętniczego krwi (tzw. hipotensja kontrolowana) czy rozcieńczenie krwi w celu ograniczenia jej utraty (hemodylucja). Do bezpiecznego przeprowadzenia zabiegu niezbędna jest ponadto stała wentylacja sztuczna i monitorowanie najważniejszych czynności życiowych organizmu.

Znieczulenie ogólne

Jednym z najbardziej znanych typów znieczulenia jest znieczulenie ogólne, zwane też narkozą. Odwracalny stan wyłączenia świadomości i odczuwania bólu jest uzyskiwany po podaniu ściśle określonych leków nasennych. Po uśpieniu pacjenta dochodzi do upośledzenia drożności jego dróg oddechowych, dlatego zwykle konieczne jest zastosowanie aparatury wspomagającej oddech. Narkoza jest podtrzymywana za pomocą środków podawanych drogą wziewną lub dożylną do momentu zakończenia zabiegu. Po operacji pacjent jest wybudzany i przewożony na salę nadzoru pooperacyjnego.

W niektórych sytuacjach anestezjolog może uznać, że znieczulenie ogólne nie jest możliwe i zaproponować choremu inny rodzaj anestezji. Najczęstsze przeciwwskazania do wykonania narkozy to:

  • problemy z krzepliwością krwi,

  • poważne odwodnienie organizmu,

  • zaawansowane choroby w obrębie układu mięśniowo-nerwowego,

  • czynna infekcja, która podczas operacji może rozprzestrzenić się na cały organizm i doprowadzić do ciężkich komplikacji.

Jak każda inna procedura medyczna, także znieczulenie ogólne jest obarczone pewnym ryzykiem. Przykładowe powikłania, które mogą pojawić się po jego zastosowaniu, to chrypka, podrażnienie gardła, bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty, nadmierna senność, skurcz krtani lub oskrzeli, duszności. Bardzo rzadko u pacjentów dochodzi natomiast do zachłyśnięcia oraz do wystąpienia poważnej reakcji uczuleniowej.

znieczulenie

Znieczulenie regionalne

Znieczulenie regionalne, zwane też miejscowym, polega na podaniu miejscowego środka znieczulającego w okolice nerwu lub splotu nerwowego w celu zablokowania sygnałów przesyłanych do mózgu. Może zostać podane w formie znieczulenia podpajęczynówkowego, które polega na podaniu leków do płynu mózgowo-rdzeniowego znajdującego się w przestrzeni otaczającej rdzeń kręgowy. Ten typ znieczulenia znajduje zastosowanie głównie przy zabiegach położniczych, ginekologicznych, urologicznych oraz ortopedycznych. Wskazaniem do jego wykonania może być np. operacja usunięcia żylaków z kończyn dolnych.

Przeciwwskazania uniemożliwiające podanie leków za pomocą igły do znieczulenia podpajęczynówkowego to:

  • zaburzenia krzepliwości krwi,

  • sepsa lub bakteriemia,

  • ostre choroby ośrodkowego układu nerwowego,

  • infekcja w miejscu wkłucia.

Tak jak w przypadku innych technik anestezjologicznych, znieczulenie regionalne może wiązać się z wystąpieniem niechcianych skutków ubocznych. Najczęstszym jest pooperacyjny ból głowy, który można uśmierzyć środkami przeciwbólowymi. Do rzadszych powikłań należy uszkodzenie nerwu objawiające się utratą czucia, mrowieniem i osłabieniem mięśni.

Kolejną odmianą znieczulenia regionalnego jest znieczulenie powierzchniowe, często stosowane podczas niewielkich zabiegów przeprowadzanych w obrębie nosa, jamy ustnej, oczu, przełyku oraz narządów moczowo-płciowych. Polega ono na wyłączeniu przewodzenia bólu za pomocą preparatu znieczulającego w postaci żelu, aerozolu lub kremu. Wykorzystuje się je m.in. przed drobnymi zabiegami chirurgicznymi i stomatologicznymi, a także w celu przeprowadzenia niektórych badań takich jak np. kolonoskopia.

Innym rodzajem znieczulenia miejscowego jest znieczulenie nasiękowe. Środek znieczulający jest w tym przypadku podawany w bezpośrednią okolicę operowanego obszaru. Przeciwwskazaniem mogą być zaburzenia krążenia obwodowego, poważne choroby neurologiczne oraz infekcje w obrębie operowanych miejsc. U niektórych pacjentów zastosowanie środków miejscowo znieczulających może wywołać powikłania w postaci krwiaka w miejscu iniekcji, szumów usznych, zawrotów głowy, drętwienia języka czy metalicznego posmaku w ustach. Większość tych objawów ustępuje samoistnie w ciągu kilku godzin od zakończenia zabiegu. Do rzadko występujących komplikacji zalicza się reakcje alergiczne, drgawki, drżenie mięśni oraz uszkodzenia nerwów czuciowych.

W tej samej kategorii

Powiązane tagi

Niedziela Poniedziałek Wtorek Środa Czwartek Piątek Sobota Styczeń Luty Marzec Kwiecień Maj Czerwiec Lipiec Sierpień Wrzesień Październik Listopad Grudzień