Na czym polega badanie EKG i jak się do niego przygotować?

Badanie elektrokardiograficzne odgrywa kluczową rolę w diagnostyce chorób serca. W skrócie określa się je jako EKG i pod tą nazwą jest znane zdecydowanie szerszemu gronu pacjentów. Wielu z nich nie wie jednak, na czym polega ten sposób kontroli pracy serca i w jaki sposób powinni się do niego przygotować, aby wyniki były jak najbardziej miarodajne. W naszym artykule przedstawiamy najważniejsze informacje na temat EKG i jego przebiegu.

 

Spis treści

 

EKG – podstawa diagnostyki kardiologicznej

Podczas badania kontroluje się elektryczną aktywność serca. Służą do tego specjalne elektrody EKG umieszczane na ciele osoby badanej. Z punktu widzenia pacjentów kluczowe znaczenie ma informacja, że jest to metoda w pełni bezbolesna i nieinwazyjna, nie trzeba więc się obawiać, kiedy lekarz wypisze skierowanie na EKG. Wyniki są dostępne szybko i dostarczają wielu wartościowych informacji na temat pracy serca, co umożliwia sprawne postawienie diagnozy. Zabieg diagnostyczny można wykonać u osób w każdym wieku, również u niemowląt, co czyni go bardzo uniwersalnym narzędziem. Między innymi z tego powodu elektrokardiografia uznawana jest za jedno z najważniejszych badań w diagnostyce kardiologicznej.

Kiedy wykonuje się badanie EKG?

Podstawowym wskazaniem do wykonania go są możliwe nieprawidłowości w pracy serca. Jeśli u pacjenta pojawiają się duszności, omdlenia, zawroty głowy czy bóle w klatce piersiowej, dla których trudno określić przyczynę, lekarz najprawdopodobniej zleci wykonanie właśnie elektrokardiografii. To bardzo cenne narzędzie diagnostyczne także w przypadku podejrzenia zawału.

Badanie przeprowadza się również u osób ze zdiagnozowanymi chorobami kardiologicznymi, takimi jak miażdżyca, zapalenie mięśnia sercowego czy choroba niedokrwienna. Na podstawie jego wyników można określić skuteczność dotychczas stosowanych metod leczenia czy ocenić zasadność interwencji chirurgicznej.

Ponadto EKG to element badań przesiewowych u pacjentów powyżej 40. roku życia, sportowców i osób wykonujących zawody wymagające pod względem fizycznym.

Jak należy się przygotować do EKG?

Pacjent nie musi przygotowywać się do badania w żaden szczególny sposób. W niektórych przypadkach, jeśli zabieg jest planowany, może zostać poproszony o ogolenie klatki piersiowej przed EKG, aby elektrody lepiej trzymały się jej powierzchni. Jeśli jednak odbywa się w trybie pilnym, na przykład w przypadku podejrzenia zawału, żadne przygotowania nie są konieczne.

Osoba badana nie musi być na czczo, zaleca się jednak aby na kilka godzin przed badaniem nie spożywała zbyt obfitych posiłków, nie piła zimnych napojów, ani kawy, ponieważ może to wpłynąć na wyniki. Na godzinę przed EKG należy zrezygnować z palenia papierosów. W dniu poprzedzającym zabieg nie powinno się też spożywać napojów alkoholowych oraz energetycznych ani wykonywać intensywnych ćwiczeń fizycznych.

Tuż przed badaniem pacjent powinien posiedzieć spokojnie mniej więcej przez pięć minut, aby uzyskane wyniki były jak najbardziej miarodajne. Należy też poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach, aby mógł on ocenić ich ewentualny wpływ na zapis.

Warto zadbać również o komfortowe ubranie, pozwalające szybko odsłonić te części ciała, do których będą przyczepione elektrody, a więc nadgarstki, klatkę piersiową i kostkę. Dobrym wyborem będą na przykład spodnie z luźnymi nogawkami i rozpinana koszula lub bluza.

Jak przebiega badanie EKG?

Odbywa się ono w pozycji leżącej. Osoba badana zostanie poproszona o zdjęcie biżuterii i okularów, jeśli ich używa oraz o rozebranie się od pasa w górę i odsłonięcie kostek.

Podczas badania na wcześniej odtłuszczonej powierzchni ciała pacjenta umieszcza się specjalne elektrody EKG. Są one podłączone do rejestratorów. Na podstawie ich zapisów powstaje graficzne przedstawienie pracy serca w postaci wykresu. Składa się ono z 12 krzywych, z których każda odpowiada jednemu odprowadzeniu (układowi rejestrującemu). Całość badania nie trwa dłużej niż 5-10 minut. W tym czasie osoba badana nie powinna się poruszać ani nic mówić.

Interpretacji wyniku dokonuje kardiolog dysponujący odpowiednią wiedzą i doświadczeniem, uwzględniając przy tym pozostałe zaobserwowane u pacjenta objawy oraz jego dotychczasową historię medyczną.

Podczas badania EKG elektrody umieszcza się w ściśle określonych miejscach:

  • na klatce piersiowej i lewej części korpusu,

  • na zewnętrznych stronach kończyn, tuż powyżej nadgarstków,

  • na bocznej powierzchni lewej nogi, nad kostką.

Powierzchnię skóry często zwilża się wcześniej wodą lub żelem, aby elektrody lepiej przylegały do jej powierzchni.

ekg-wysilkowe

Na czym polega EKG wysiłkowe?

To szczególny rodzaj badania elektrokardiograficznego. Polega na kontrolowaniu pracy serca z obciążeniem, podczas wysiłku. Pozwala na ocenę wydolności układu krążenia w takiej sytuacji. W ten sposób można wychwycić zmiany niezauważone podczas EKG spoczynkowego.

Podobnie jak przy standardowym badaniu, do ciała pacjenta przymocowywane są elektrody przekazujące sygnały do rejestratorów. Podczas całej próby osoba badana pozostaje jednak w ruchu, ćwicząc na bieżni lub korzystając z ergometru. W związku z tym zaleca się, by miała na sobie lekkie niekrępujące ruchów ubranie oraz sportowe obuwie. Wysiłek sprawia, że zapotrzebowanie na tlen rośnie i jeśli naczynia wieńcowe nie są wydolne, zostanie to uwidocznione na powstającym w czasie próby wysiłkowej zapisie. Przeciwwskazaniem do przeprowadzenia tego rodzaju badania są między innymi:

  • przebyty niedawno zawał serca;

  • wysokie nadciśnienie tętnicze;

  • poważne zaburzenia rytmu serca;

  • zapalenie mięśnia sercowego.

Lekarz kierujący powinien zatem znać historię medyczną pacjenta oraz listę przyjmowanych przez niego leków.


Niedziela Poniedziałek Wtorek Środa Czwartek Piątek Sobota Styczeń Luty Marzec Kwiecień Maj Czerwiec Lipiec Sierpień Wrzesień Październik Listopad Grudzień