Opieka nad obłożnie chorym: o czym należy pamiętać?
Konieczność opieki nad obłożnie chorą osobą to duże wyzwanie, zwłaszcza dla tych, którzy nigdy wcześniej nie mieli z nią do czynienia. Lista obowiązków, jakie trzeba codziennie wykonywać, jest naprawdę długa. Do tego dochodzą jeszcze trudności organizacyjne i zwykłe ludzkie zmęczenie. Jeśli i Tobie przyszło się zmierzyć z tymi problemami, przeczytaj nasz poradnik, aby wiedzieć, jak sobie z nimi radzić i o czym należy pamiętać.
Spis treści
Wyzwania w opiece nad obłożnie chorymi
Wykonywanie podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych i higienicznych w przypadku pacjentów, którzy nie są w stanie samodzielnie wstać z łóżka, niesie za sobą szereg trudności. Przede wszystkim większości osób zwyczajnie brakuje doświadczenia w takiej opiece i niezbędnych ku temu umiejętności. Jeśli obowiązek troski o zaspokojenie podstawowych potrzeb takiego pacjenta spada na nie nagle, nie mają szans, by dobrze się przygotować do swojej nowej roli. Niełatwo przeorganizować swoje życie i znaleźć zasoby na całodobową opiekę w ciągu zaledwie kilku dni. Czasem trudno wykrzesać w sobie również odpowiednio duże pokłady cierpliwości i empatii, które są niezbędne w troskliwym dbaniu o niesamodzielną osobę. Opieka może być obciążająca pod względem fizycznym i psychicznym, ale również i finansowym.
Bezpieczeństwo i higiena: podstawa w opiece długoterminowej
Opieka na osobą leżącą wymaga przestrzegania podstawowych zasad w trosce o jej bezpieczeństwo. Dotyczą one chociażby podnoszenia chorego w odpowiedni sposób albo właściwego karmienia. Warto poświęcić nieco czasu na naukę podstawowych czynności, najlepiej pod okiem profesjonalnego opiekuna bądź rehabilitanta, by mieć pewność, że są prawidłowo wykonywane. Przy wypisie chorego ze szpitala należy poprosić lekarza lub pielęgniarkę o dalsze zalecenia. Warto je zapisać, aby w stresie nie umknęła żadna istotna informacja.
Przy wszystkich czynnościach pielęgnacyjnych należy pamiętać również o własnym bezpieczeństwie i trosce o swoje zdrowie. Bardzo pomocne może okazać się przy tym m.in. używanie jednorazowych rękawiczek i staranne mycie rąk.
Jak powinna wyglądać codzienna pielęgnacja chorych leżących?
Planowanie zabiegów pielęgnacyjnych przy osobach obłożnie chorych wymaga wprowadzenia rutyny. Ważne, by zapobiegać odparzeniom i odleżynom, do których może prowadzić przebywanie pacjenta w jednej pozycji przez dłuższy czas. Należy dbać o jej regularne zmienianie oraz stosować ochronne kremy w miejscach szczególnie narażonych na podrażnienia, takich jak pachwiny, pachy czy fałdy skórne. Pomocne mogą okazać się również specjalne antyodleżynowe materace. Jeśli na skórze mimo wszystko pojawią się zaczerwienienia, jak najszybciej trzeba sięgnąć po specjalne kosmetyki, które załagodzą zmiany.
Konieczne jest również dbanie o higienę pacjenta poprzez regularne kąpiele i mycie. Jeśli chory ma możliwość wykonania choćby niektórych czynności higienicznych, warto mu na to pozwolić. Z pewnością bardzo dobrze wpłynie to na jego samopoczucie.
Jak stworzyć komfortowe warunki obłożnie choremu?
Należy dążyć do tego, by zapewnić osobie leżącej maksymalny komfort, zarówno fizyczny, jak i psychiczny. Jeśli tylko jest taka możliwość, dobrze przeznaczyć dla niej osobne pomieszczenie w domu lub mieszkaniu, najlepiej położone w pobliżu łazienki. Warto zaopatrzyć się w specjalny materac zapobiegający pojawianiu się odleżyn oraz łóżko umożliwiające zmianę pozycji oparcia wyposażone w metalowe barierki po bokach. Bardzo wygodna w codziennym użytkowaniu jest również jednorazowa pościel, którą w razie potrzeby można łatwo i szybko zmienić. Jeśli chory ma problemy z utrzymaniem moczu lub kału, na łóżku powinno się ułożyć specjalny wodoodporny ochraniacz oraz bawełniany podkład, a dopiero później prześcieradło fizelinowe.
Przy wykonywaniu wszystkich czynności pielęgnacyjnych należy pamiętać, że każdy chory wymaga szacunku i troski, którymi powinien wykazywać się opiekun.
Akcesoria i sprzęty niezbędne do opieki długoterminowej
Warto zadbać również o zaopatrzenie w sprzęty i akcesoria, które ułatwiają sprawowanie opieki nad obłożnie chorym. Poza wspomnianym już łóżkiem i materacem dobrze jest zainwestować w zapas środków higienicznych. Szczególnie praktyczne w codziennym użytkowaniu okazują się te jednorazowe, na przykład pościel, czy prześcieradło fizelinowe. Jeśli chory nie kontroluje wypróżniania, niezbędne mogą okazać się pieluchy lub pieluchomajtki. Bardziej samodzielni pacjenci mogą korzystać z basenu lub kaczki. Konkretna lista potrzebnych akcesoriów w dużej mierze zależy od kondycji chorej osoby.
Jak przygotować się do opieki nad chorym w domu?
Jeśli tylko jest taka możliwość, warto przygotować się do opieki długoterminowej jeszcze zanim chory trafi do domu. Kupić odpowiedni sprzęt i wyposażenie pomieszczenia, w którym będzie przebywał pacjent. Zorientować się w dostępnych dofinansowaniach i formalnościach, jakich należy dopełnić w celu otrzymania dodatkowych środków finansowych na opiekę nad chorym.
Warto też pamiętać o tym, że nie ma nic złego w proszeniu o pomoc innych osób. W przypadku opieki długoterminowej sprawowanie jej przez dłuższy czas samodzielnie, bez jakiegokolwiek wsparcia, jest bardzo obciążające zarówno fizycznie, jak i psychicznie. Jeśli opiekun odczuwa zmęczenie, powinien zastąpić go ktoś z najbliższych. warto rozważyć także możliwość skorzystania z płatnej opieki sprawowanej przez wykwalifikowaną pielęgniarkę, jeśli dysponuje się odpowiednio dużym budżetem. Pomocne w poradzeniu sobie z tą niełatwą sytuacją będzie też wsparcie profesjonalnego psychologa, zarówno dla chorego, jak i osoby, która się nim na co dzień zajmuje.